Dilemma: is kiezen voor een duurzame levensstijl egoïstisch?

Ik ben hoogst waarschijnlijk niet de enige maar in mij zit een drang om de wereld te verbeteren. Geen gemakkelijke taak en ik breek dan ook vaak mijn hoofd over hoe je dat nu best doet. Begin je best bij jezelf of pak je het beter groots aan en ligt de focus beter op het veranderen van de wereld? En, nu wordt het ingewikkeld, wat als je daarbij je eigen principes moet verwaarlozen?

Een paar concrete voorbeelden van de dingen waar ik over nadenk.

Eten dat je zelf bereid van biologische lokale seizoensproducten is duurzamer (en gezonder) dan pakweg een kant en klaar verpakte pizza met exotische ingrediënten. Maar kant en klare maaltijden kan je gewoon kopen en in de (microgolf) oven stoppen terwijl het alternatief veel meer tijd en werk vraagt. Je moet je groentepakket afhalen bij voedselteams of je moet in de winkel op zoek gaan naar biologische, lokale, seizoensproducten. Je moet op zoek gaan naar een recept om deze ingrediënten in een lekker gerecht om te toveren (of omgekeerd, een boodschappenlijst opstellen aan de hand van een recept). Je moet erop letten dat die verse ingrediënten in je koelkast niet slecht worden of vervallen en dus goed plannen. En ten slotte moet je het eten dus ook nog klaar maken. Het vraagt dus extra tijd onder de vorm van boodschappentijd, tijd om de planning te maken en tijd om te koken.

Een tweede voorbeeld is wasbare luiers. In het dat geval gebruik je dus stoffen luiers die je wast en telkens opnieuw gebruikt, veel duurzamer dan wegwerpluiers die je na gebruik in de vuilbak werpt en die verbrand worden. Maar je moet dus wel tijd steken in het wassen van die luiers, ze ophangen aan het droogrek en terug in de schuif leggen voordat ze allemaal op zijn. Ook moet je iets vaker verschonen en duurt het verschonen iets langer, je hebt dus meer verschoontijd.

Een derde voorbeeld is de manier waarop je je verplaatst, je transportwijze dus. De fiets en openbaar vervoer zijn een duurzamere oplossing dan het gebruik van een eigen wagen. Maar fietsen gaat trager en ook het openbaar vervoer is niet van de snelste doordat er vele haltes zijn je ook vaak tijd kwijt bent door vertragingen. De files zorgen er dan weer voor dat tijdens spitsuren de auto qua tijdsverbruik soms het onderspit moet delven maar over het algemeen is de auto toch een pak sneller dan de fiets of trein, los van het gewonnen comfort.

Dilemma, waar haal je de tijd die nodig is om duurzaam te leven?

Dit zijn maar een paar van de voorbeelden maar je voelt het dilemma al aankomen, waar haal je die tijd? Je zal iets in je dagelijkse bezigheden moeten veranderen als je al die zaken wil realiseren. Als je al de hoeveelheid slaap beperkt hebt tot het strikt noodzakelijke en er nog steeds niet in slaagt om deze dingen te verwezenlijken dan is de enige optie, minder of niet werken. Maar daar wringt voor mij het schoentje want werk is vaak ook de manier om constructieve oplossingen te bedenken of te realiseren voor de beperkingen waarop we botsten. Ik respecteer iedereen zijn persoonlijke keuze en vind het geweldig om te ontdekken hoe verschillend levens kunnen zijn maar ik heb persoonlijk het gevoel dat ik door niet te werken de kans verlies om constructief iets te veranderen aan de maatschappij dat op langere termijn een groter effect zou kunnen hebben. Want door duurzaam te leven kan je de ecologische impact van je eigen leven verminderen en in het beste geval ben je ook nog een voorbeeld voor anderen zodat je ecologische levenswijze wordt overgenomen en de impact verder reikt dan je persoonlijke leven maar ik blijf het idee hebben dat ik meer wil.

Zijn er jobs die meer impact hebben?

Ik heb er dan ook over nagedacht, met welke job bereik ik het meeste, wat heeft het meeste impact? Ik had geluk dat ik de kans kreeg om wetenschappelijk onderzoek te doen naar een thema waar ik helemaal achter stond, namelijk faagtherapie, en zo aan de wieg stond van wat misschien een duurzame oplossing is voor een stabielere en hogere teeltopbrenst bij kolen en prei. Maar ik ben ondertussen ook van mening dat zo goed als élke job bij draagt aan een verbeterde samenleving. Het getuigt misschien van wat naïviteit maar ik denk dat ons huidig maatschappelijk model waarbij iedereen een gespecialiseerde job heeft (verpleger, leerkracht, kledingverkoper, onderzoeker) efficiënter is dan de tijd terug te draaien en alles zelf te willen doen omdat dit duurzamer is. Het lijkt voor de hand te liggen dat je bijvoorbeeld als hoogopgeleid persoon meer impact hebt dan pakweg als bakker. Maar als je het grote geheel bekijkt is dat niet zo. Door het werk van de bakker moeten we niet elke dag zelf brood bakken en is er tijd voor andere dingen, doordat er kinderopvang is ben je niet verplicht elke dat zelf met voor je kinderen te zorgen en heb je de vrijheid om iets anders met je tijd te doen. Al die radertjes zorgen ervoor dat de wereld blijft draaien en OK globaal gezien zijn er heel wat verbeterpunten aan het systeem maar jezelf de maatschappij de rug toe draaien is in mijn ogen niet de oplossing. Ik vind het persoonlijk beter om van binnenuit te kunnen werken aan een betere samenleving.

Ik wil nog even vermelden dat werk vele vormen kan aannemen en dat ik werk breder opvat dan betaald werk in loondienst. Daarnaast besef ik dat er soms beperkende factoren zijn die we zelf niet in handen hebben waardoor werken niet mogelijk is.

4 gedachten over “Dilemma: is kiezen voor een duurzame levensstijl egoïstisch?

  1. In t begin lijkt het allemaal best ‘simpel’ om dingen te veranderen en verbeteren. Maar ik herken idd dat je tegen dingen aanloopt in dit proces. Soms is het ook inleveren van comfort, van gemak etc en het is de vraag of je dat er voor over hebt. En of wat jij doet wel zinvol is etc.

  2. Mooi gezegd. Er bestaan een aantal fijne groepen die net daarom pleiten voor arbeidsduurvermindering. Het bekendste hier is femma, vooral gericht op de combinatie betaalde en onbetaalde arbeid. Maar in de UK bestaat ook het New economics forum (zou het nog eens moeten opzoeken om er zeker van te zijn), die pleiten voor een 21-urige werkweek om net duurzamer te kunnen leven. En ook te kunnen blijven werken.

    1. Ik ken Femma en ben grote voorstander van hun arbeidsduurvermindering voor iedereen. Met een full-time job en gezin is er inderdaad weinig ruimte over om duurzamer te leven wat op lange termijn toch echt belangrijk is.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *