Niet die zwarte!

Al jaren hebben wij kippen in de tuin die ons eitjes leveren in ruil voor onze etensresten en wat graantjes. Een goeie deal en bovendien ook gewoon leuk. Soms gaat er eens een kip dood, heel wat minder leuk, ook voor de achterblijver. Kippen zijn namelijk groepsdieren, daarom dat we na het overlijden van één van onze kippen vorig jaar besloten er een nieuwe bij te nemen. En omdat het leuk en leerrijk is om een kuikentje te zien opgroeien tot kip kwamen er dus kuikentjes in huis. Een hele belevenis voor de kinderen maar er kwamen ook reacties die ik totaal niet verwachtte.

Mama, ik wil met een kuikentje spelen, maar niet die zwarte! Is mijn bijna 4 jarige kleuter echt zo racistisch dacht ik meteen? Wat is er mis met een zwart kuikentje? Is het omdat het kuikentje kleiner is dan de twee gele kuikentjes? Omdat het zwart is? Of is het omdat het in de minderheid is en dus anders is? Als ik het aan Joris vraag is het antwoord gewoon: daarom. Daar heb ik dus niet veel aan. Maar toch roept dit bij mij vragen op: is racisme aangeboren of heeft hij dit ergens geleerd? Als ik hier wat over opzoek kom ik dit tegen in een artikel van DeWereldMorgen:

Wie schrijft dat racisme een soort instinct is, verwart twee, erg verschillende zaken. Het klopt dat we mensen voortdurend ordenen in categorieën van wij versus zij (familie/niet-familie, vrienden/niet-vrienden, bekend/onbekend, gevaarlijk/ongevaarlijk, etc.). Dat is even oud als de mens zelf, en om die reden is ook conflict en geweld even oud als de mens zelf.

Maar het is niet omdat mensen zichzelf en hun interactie met anderen vormgeven op basis van wij-zij onderscheidingen, dat we allemaal racisten zijn. Vanzelfsprekend is niet ieder wie-zij onderscheid racistisch. Racisme is een heel specifieke vorm van wij-zij onderscheiding waarin huidskleur of culturele kenmerken verabsoluteerd en hiërarchisch geordend worden. Een vorm die op die manier permanente en gewelddadige uitsluiting legitimeert. Die heel specifieke vorm van uitsluiting en onderscheiding die we racisme noemen, is historisch van aard en geen natuurlijk of biologisch gegeven.

We beschouwen mensen met een andere huidskleur dus instinctmatig als behorend tot een andere groep en de manier waarop we met die andere groep omgaan, racistisch of niet, is aangeleerd. Kuikentjes zijn geen andere groep mensen en de reactie op het zwarte kuikentje heeft dus niets te maken heeft met racisme. Naar mijn gevoel gaat het hier eerder om een vorm van discriminatie. Een vorm van aangeboren angst voor het onbekende zeg maar. Of hoe dat het observeren van kleuters tot diepzinnige gedachten en nieuwe inzichten kan leiden 🙂

2 gedachten over “Niet die zwarte!

  1. Het spreekwoord zegt het # onbekend is onbemind. wij mensen zijn bang met iets dat anders is omdat wij niet weten hoe ermee om te gaan. Goed geobserveerd:)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *