Imker Sofie maakt mee: een volledig bijennest in een holle boom!

Vanmorgen kreeg ik telefoon: ‘Hallo Sofie, we vonden je nummer online. We zoeken namelijk een imker want we zitten met een bijennest.’ Een telefoontje zoals ik er al tientallen kreeg. Ik begon dus weer wat door te vragen: ‘Ben je zeker dat het om bijen gaat en niet om hommels?’. ‘Ja, zeker!’ Was het antwoord. ‘Het zijn er echt een hele hoop, ze zitten in een holle boom die we hebben omgezaagd en er druipt honing uit’. Aha dacht ik meteen, honing! Dat betekent dat het effectief om honingbijen gaat máár het betekent ook dat het niet om een zwerm gaat maar een volkje dat er al langer zit. Ik besloot een keer te gaan kijken. Wat volgt is een heel avontuur.

Bij aankomst word ik verwelkomd door de twee boomverzorgers die aan het werk waren. Zij waren tot de verrassende ontdekking van het bijennest gekomen nadat ze een oude afgestorven populier geveld hadden. De bijen kwamen uit drie openingen in de boomstam. Eerst probeerde ik met een borstel en blik zoveel mogelijk bijen af de stam en in mijn kast te vegen. Iets wat al snel weinig effectief bleek. De meerderheid van de bijen waren onbereikbaar, ze zaten in de boom verstopt. Ik wandelde weg van de kast en deed mijn pak uit om één van de mannen te vragen de boom open te zagen. Auw, daar kreeg ik mijn eerste steek te pakken! De bijtjes waren er helemaal niet mee gediend dat hun nest werd aangevallen en er stak eentje in mijn hoofd. Tja ik had maar niet zo snel mijn pak moeten uitdoen. Vervolgens werd de boom dus opengezaagd, wat ik dan te zien kreeg maakt toch wel indruk op mij. In de boom was een grote holte van meer dan een meter lang en ongeveer 40 cm breed die volledig opgevuld was met uitgebouwde raat vol broed en honing! Dit was geen zwerm die alvast begonnen was een nest uit te bouwen maar een compleet volk dat daar al minsten een jaar leefde! Toen begon het echte werk. Met een handzaag begon ik alle raten weg te snijden en vulde er mijn emmer mee. Ondertussen probeerde ik zo veel mogelijk bijen in mijn kast te scheppen. Daarbij liep ik mijn tweede steek op… Een bijtje werd geplet tussen mijn bovenbeen en kuit toen ik voor de stronk hurkte, je zou voor minder steken. Maar bijen zijn slimmer dan imkers, ze kropen weg in alle mogelijk hoeken en gaatjes, tijd voor plan B.

Ik vertrok naar huis voor een middagpauze en ondertussen konden de bijtjes ook tot rust komen. De boomverzorgers hielden het voor bekeken, zij hadden ook al een paar steken opgelopen en konden daar toch niet meer werken. Dan maar een telefoontje naar de lieftallige echtgenoot, of hij me kon helpen met de bijen in die kast te krijgen en de kast in de auto te tillen? Gewapend met twee kapruinen, een beroker en een raam met open broed uit één van mijn kasten thuis vertrokken we samen op pad. Terug aan de boomstam aangekomen zag ik dat de bijen zich aan één kant van de boom verzameld hadden. Daar plaatste ik mijn raam met open broed en wachtte geduldig af en ja, de bijen kwamen rustig op het raam zitten. De verklaring hiervoor is dat het gedrag van bijen sterk bepaald wordt door feromonen. Er is het feromoon dat er voor zorgt dat bijen hun koningin beschermen en hen, bij het ontbreken van koninginnen feromoon, ertoe aanzet om een nieuwe koningin te kweken. Maar daarnaast is er ook een feromoon dat geproduceerd wordt door de larfjes en dat de werksters ertoe aanzet deze larfjes te voeden. Gelokt door die kleine, schattige, geurige larfjes lieten de bijen zich gedwee in mijn kast hangen. Ook nu bleef er nog een hele tros bijen over aan de boomstam. We schepten er zoveel mogelijk in de kast en borstelden de stronk dan maar af boven die kast. Vervolgens kapten we een deel van de honingraat in de kast, kast toe, doek errond (voor de bijtjes die aan de buitenkant hingen) en kast in de auto. Thuis kreeg de nieuwe kast en plaatsje en dan was het dringen tijd om de kindjes op te halen.

Eens die in bed lagen was het tijd voor het derde en laatste deel. Ik wou nog wat van de honingraat in een voederbak steken om op de kast te plaatsen als voedsel voor de bijtjes toen ik mijn derde steek op liep. Wie pakt er nu honingraat vast zonder te kijken of bijtjes op deze super aantrekkelijke voedingsbron zitten? Ik moet toegeven dat deze derde steek, in mijn wijsvinger, ook de meest pijnlijke van de drie was. Ok, ik liet de honingraat voor wat het was en vulde een bak met 3 waswafels en twee uitgebouwde ramen. Daartussen hing ik het raam met open broed dat ik bij het vangen van de bijen in de kast had gehangen en plaatste deze bak bovenop de eerste. Zo konden de bijen onderaan hun honingraat recupereren en hadden ze bovenaan plaats om een nest uit te bouwen. Over twee dagen verwijder ik die onderste bak en hoop ik dat ze ofwel een koninginnendop gemaakt hebben of dat de koning toch mee is en aan het leggen is.

Je ziet, het leven als imker is nooit saai. Elke situatie vereist een andere aanpak en net zoals vorige keer bij mijn eerste bijenzwerm heb ik weer veel geleerd. Zoals dat je een uitgebouwd nest niet persé hoeft af te breken. Ik had ook de stronk kunnen inkorten om het nest naar een veilige plaats te brengen om daar de bijen hun gang te laten gaan. Of ik had, zonder de boomstam open te zagen, kunnen proberen de bijen naar buiten te drijven met een beetje rook. Tips die ik achteraf kreeg maar ja, zij stonden daar niet plots voor een bijennest met steeklustige bijtjes. En die steken, dat hoort er bij. Ze bezorgen je wat pijn en in het slechtste geval ontstaat er een jeukende zwelling maar ik bekijk die steken vooral als een manier om als imker te leren hoe je met de bijen om moet gaan. Zo tonen ze namelijk wat ze NIET graag hebben 🙂

6 gedachten over “Imker Sofie maakt mee: een volledig bijennest in een holle boom!

  1. En gedeelte van de boomstam meenemen klinkt makkelijker dan dat waarschijnlijk gedaan is.
    Maar het lijkt mij wel een apart gezicht om op zo’n natuurlijke plek een bijennest tegen te komen.

    Het steken zal je vast nog vaker over komen.
    Gelukkig heb jij geen allergie tegen de steken.

    Bijvriendelijke groet,

    1. Inderdaad je moet die boomstam kunnen vervoeren én een plek vinden waar weinig mensen komen zodat een bijennest niet stoort, geen evidentie in ons dichtbevolkt land.
      Gelukkig wordt de reactie op de steken minder en minder want het zullen niet de laatste zijn.

  2. Wat gebeurd er nu met die beitjëß blijven die ter plekke of neem. Je die mee naar huis ? Dat kan toch niet want op de duur heb je zelf geen plaats meer.
    Mooi verhaal met een moeilijk einde 🤔

    1. Ik heb die bijtjes in mijn kast gedaan en mee naar huis genomen. De kleine hoeveelheid bijtjes die zijn achtergebleven zullen waarschijnlijk opgegeten worden of sterven van de koude. En ik heb nog genoeg plaats hoor, soms sterft er in de winter een volk en dus moeten er ook regelmatig volkjes bijkomen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *