Waarom Juli het hoogseizoen bij de bijen is

Sinds ik imker ben staat de maand juli niet alleen voor de solden en het begin van de grote vakantie (voor Joris dan toch), maar ook voor het hoogtepunt van het bijenjaar! Het is namelijk super druk bij de bijen. Er moet honing geoogst worden, nadien moeten de bijen behandeld worden tegen de varroamijt en daarna moeten ze nog gevoerd worden met suiker zodat de bijen hun wintervoorraad weer kunnen aanvullen. Daarnaast start ik volgend jaar ook nog eens met een cursus koninginnenkweek waarvoor ik deze maand al een speciale koningin in een kast moest inbrengen (iets wat ik nog nooit gedaan had). Een woordje uitleg bij al deze werkzaamheden:

Honing oogsten

Er zijn 328 soorten bijen in Nederland en de honingbij is de enige daarvan die de winter in groep over leeft. De reden: dankzij hun voorraad honing hebben ze nog genoeg energie om zich warm te houden tijdens de koude winter. Ander bijen leggen geen wintervoorraad aan en daarvan overleeft enkel de koningin de winter. Als we honing oogsten nemen we dus eigenlijk de bijen hun honingvoorraad af. Is dat niet wreed? Ja en Nee, bijen zijn zo ijverig dat ze meestal teveel honing produceren. Je kan dus gerust een deel wegnemen zonder dat ze daar hinder van ondervinden. Neem je meer weg dan moet je dit wel compenseren door suiker in de plaats te geven, dit wordt het inwinteren genoemd. Ik heb één groot bijenvolk waar ik begin juni al een keer honing van kon oogsten. Hoe dat in zijn werk gaat kan je zien in mijn vlog hieronder. Nadien zette ik de lege ramen weer op de kast en een paar weken later waren deze weer helemaal gevuld dus kon ik een tweede keer honing oogsten. Wanneer juli gedaan is begint voor de bijen echter de spreekwoordelijke bijenwinter, er staan nu nog maar heel weinig planten in bloei dus kunnen de bijen hun honingvoorraad niet meer volledig terug aanvullen. Enkel in gebieden waar er veel heide is vinden de bijen in het najaar ook nog veel nectar. Omdat dit bij mij niet het geval is geef ik ze dus suikerwater dat de bijtjes dan net zoals nectar opslaan in hun raten en in de winter gebruiken om zich te verwarmen.

Varroabehandeling

Vroeger was het imkeren heel gemakkelijk. Je oogste honing van je volken en wanneer je ze goed verzorgde kon je het jaar nadien hetzelfde doen. Vanaf de jaren 80 veranderde dit echter door de komst van de varroamijt (Varroa destructor). Een parasiet die van oorsprong voorkwam op Aziatische honingbijen kwam door de wereldwijde handel in Europa terecht en verspreidde zich zo ook in België. Sindsdien worden imkers jaarlijks getroffen door wintersterfte bij de bijen. De verliezen variëren van jaar tot jaar maar gemiddeld overleeft 1 op 4 volken de winter niet. Als imker is het dus je taak om die varroamijt te slim af te zijn. Eerst en vooral maak ik gebruik van biotechnische bestrijdingstechnieken. Dat wil zeggen dat je maatregelen neemt die ervoor zorgen dat er minder mijten in volk aanwezig zijn. Ik doe dit door regelmatig darrenbroed weg te snijden. Varroamijten vermenigvuldigen zich namelijk in de broedcellen en darren doen er langer over om van eitje uit te groeien tot volwassen bij. Mijten kruipen dus liever in een cel van darrenbroed want daar hebben ze meer tijd om zich te vermenigvuldigen voordat de cel zicht opent. Aangezien darren toch niet in grote aantallen nodig zijn (ze dienen enkel voor de bevruchting) is het verwijderen van darrenbroed een ideale manier om het aantal mijten in je volken te verminderen. Maar het is helaas niet genoeg. Daarom doe ik (net zoals de meeste imkers) na de laatste honingoogst een behandeling. Tot voor kort deed ik dit met Thymovar, een product op basis van de essentiële olie thymol, maar het product was dit jaar niet beschikbaar en daarom startte ik dit jaar met Hive Clean. Dit product bestaat uit een mengeling van organische zuren en essentiële olieën die het poetsgedrag van de bijen stimuleren en is geschikt voor de biologische teelt van bijen. Ik gebruik dus geen pesticiden of antibiotica bij mijn bijen! Het product dringt niet door in de gesloten broedcellen en dus moet de behandeling meerdere keren herhaald worden zodat ook de mijten die in het broed aanwezig waren een volgende keer met het product in contact komen. Hoe het behandelen in zijn werk gaat zie je in dit filmpje:

 

Koningin merken

Naast het behandelen van de volken en de biotechnische bestrijding is er nog een laatste, heel belangrijke manier om de varroamijt onder controle te houden: het gebruik van goede koninginnen. De koningin is de moeder van alle bijen in het volk en bepaalt dus de genetische eigenschappen van die bijen. Net zoals bij de mens zijn er grote verschillen in uiterlijk en gedrag tussen bijen mogelijk en een deel daarvan wordt bepaald door de genetische aanleg van die bijen. Door verder te telen van bijen met weinig aantasting creëer je bijen die beter bestand zijn tegen de varroamijt. Deze bijen hebben vaak een verhoogde poetsdrang en betere afweer. Ik wil zelf ook meewerken aan die selectie en daarom schreef ik mij in voor de cursus koninginnenteelt van onze vereniging, Ifang, die volgend jaar plaatsvindt. Voor deze cursus was het noodzakelijk dat we zo een koningin die geselecteerd was om haar goede eigenschappen introduceerden in één van onze volken. Daarvoor moest eerst de oude koningin gevonden worden en uit het volk verwijderd worden want in elk volk kan maar één koningin leven. Omdat ik mijn koningin zelf niet vond schakelde ik dz hulp in van een ervaren imker die mij hielp deze koningin op te sluiten. Nu moest ik ze alleen nog maar merken met een gekleurde stip op haar borststuk zodat ik ze later gemakkelijk in mijn andere volk terug kan vinden. Ook over dat merken maakte ik een fimpje. Ik had namelijk nog een kast staan zonder koningin, die zou zo nooit de winter overleven en daarom bracht ik daar die ‘oude’ koningin in.

Ik zou nog veel meer hierover kunnen vertellen maar dat hou ik voor een andere keer, veel kijkplezier!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *