Dé honingbij bestaat niet

Eergisteren ging de ‘Week van de Bij’ van start! Dat kan ik niet onopgemerkt voorbij laten gaan. Zoals algemeen geweten is hebben onze bijen het moeilijk, Week van de bij wil iedereen bewust maken van deze problematiek en oplossing aanreiken voor zowel scholen, gemeentebesturen, imkers als landbouwers. Daarom staat er op hun website www.weekvandebij.be een overzicht van goede bijenplanten. Iets waar ik zelf ook heel erg mee bezig ben.

Als we het dan toch over natuurbehoud hebben wil ik jullie graat wat meer vertellen over de honingbij zelf. Het zal jullie misschien verbazen maar er bestaat namelijk niet zoiets als dé honingbij. Zoals er binnen de solitaire bijen en hommels verschillende soorten bestaan, zijn er ook binnen de Westerse honingbij Apis mellifera verschillende onderverdelingen, ondersoorten genaamd. De bijen waarmee de meeste imkers werken, werden meer dan 40 jaar geleden geïmporteerd uit Duitsland voor hun hogere honingopbrengst waardoor onze inheemse honingbij naar de achtergrond verdween.

Vandaag de dag wordt er in België en Nederland door 73% van de imkers met Carnicabijen (Apis mellifera carnica) gewerkt, een ondersoort van de Westerse honingbij met oorsprong in het zuidelijk deel van de Oostenrijkse Alpen en de Balkan. Daarnaast werkt 15% van de imkers met Buckfastbijen (een ras ontstaan door veredeling door de mens), 5% met Carnicabijen én Buckfastbijen, 5% met lokale bastaardbijen en tot slot 2% met Zwarte bijen (Apis mellifera mellifera) het bijenras dat oorspronkelijk in onze regio voorkwam (resultaten van een bevraging door Zwartebij.org in het kader van SmartBees).

imkers

Het groepje imkers dat met onze inheemse Zwarte bij imkert is dus erg beperkt. Nochtans heeft het werken met inheemse bijen grote voordelen. Zo is de Zwarte bij het best aangepast aan ons klimaat en zijn lokaal aangepaste soorten vaak beter bestand tegen vijanden zoals de beruchte varroamijt (een parasiet die voor heel wat sterfte onder de bijen zorgt). Bovendien zou het uitsterven van onze inheemse Zwarte bij ervoor zorgen dat er een stukje genetische biodiversiteit verloren gaat. Het behoud van deze bij is dus niet alleen puur praktisch van belang maar ook ideologisch een belangrijke zaak. Want biodiversiteit is noodzakelijk voor alle planten en dieren om zich te kunnen aanpassen aan veranderende omstandigheden, zoals bijvoorbeeld de huidige klimaatveranderingen.

Waarom er dan zo weinig imkers met deze Zwarte bij werken? De hogere honingopbrengst die imkers 40 jaar geleden voor het importeren van Carnica bijen deed kiezen speelt nog voor een klein stuk mee maar bij de meerderheid van de imkers merk ik dat vooral onwetendheid deze keuze in stand houdt. Vooroordelen en gebrek aan correcte informatie over de Zwarte bij zorgt ervoor dat maar weinig imkers de stap wagen om over te schakelen. Door erover erover te schrijven wil ik alvast dit euvel verhelpen, ik verwijs jullie dan ook graag door naar de website Zwartebij.org waarop je meer kan lezen over de oorsprong van deze bij en zijn teloorgang.

(foto van Zwarte bij op korenbloem gemaakt door Dylan Elen)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *